DEĞER KAYBI / HAKSIZ FİİL

T.C.

YARGITAY
Yedinci Hukuk Dairesi
E: 2006/372
K: 2006/775
T: 23.3.2006
DEĞER KAYBI
HAKSIZ FİİL
ÖZET: 3226 SAYILI FİNANSAL KİRALAMA KANUNUNUN 15 İNCİ MADDESİ HÜKMÜNE GÖRE, KİRALAMA KONUSU MALIN MÜLKİYETİ, KİRALAYANA AİT İSE DE, AYNI KANUNUN 13. MADDESİ HÜKMÜNE GÖRE SÖZLEŞME SÜRESİNCE ZİLYET OLAN KİRACININ MALI SÖZLEŞMEDE ÖNGÖRÜLEN ŞART VE HÜKÜMLERE GÖRE İTİNAYLA “MÜDEBBİR BİR TACİR GİBİ” KULLANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ BULUNMAKTADIR. SÖZLEŞMEDE AKSİNE HÜKÜM BULUNMAMASI HALİNDE, KİRACI MALIN HER TÜRLÜ BAKIMINDAN VE KORUNMASINDAN SORUMLU OLUP, BAKIM VE ONARIM MASRAFLARI KİRACIYA AİTTİR. YİNE KİRACININ SORUMLULUK SINIRINI BELİRLEYEN 14. MADDE HÜKMÜNE GÖRE DE, MALIN SÖZLEŞME SÜRESİ İÇERİSİNDEKİ HASAR VE ZİYAININ SORUMLULUĞU KİRACIYA AİT OLUP,BU SORUMLULUK ÖDENEN SİGORTA MİKTARININ KARŞILANMAYAN BÖLÜMÜ İLE SINIRLIDIR.
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacı ile davalılar Mehmet ve Mehmet Ömer tarafından istenilmekle temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:
Davacı vekili, davalı U. şirketine ait paket taşıyan 34 .. 6062 plakalı kamyonetin, 14.10.2000 günü, İstanbul Atatürk Havalimanında müvekkiline ait uçağın kuyruk kısmına çarparak hasar verdiğini, uçağın Türkiye’de onarılamayacağının anlaşılması üzerine 26.10.2000 günü Almanya’ya gönderildiğini, onarımın tamamlanmasından sonra, 22.12.2000 günü Türkiye’ye dönebildiğini, onarım giderlerinin muafiyet düşülerek sigorta şirketince karşılandığını açıklayarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000 USD sigorta şirketince kesilen muafiyet, 40.000 USD uçuş yapamama nedeniyle uğranılan zarar, 50.000 USD, uçağın değer kaybı olmak üzere toplam 100.000 USD alacağın olay tarihinden işleyecek döviz faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemi ile dava açmıştır. Davalılar, Mehmet ve Mehmet Ömer vekili davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece davalı U. şirketi hakkındaki davanın reddine, diğer davalılara yönelik davanın kısmen kabulüne, 15.300 USD kar kaybı alacağının 14.10.2000 tarihinden itibaren, 10.000 USD sigorta muafiyet alacağının 13.2.2001 tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasının 1 yıllık USD mevduata verdiği değişen oranda faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalılardan Mehmet Haluk ve Mehmet Ömer tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, niteliği ve içeriği itibariyle tacir yada (tacir sayılan) taraflar arasında haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat alacağının tahsili istemine ilişkindir. İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliğine ve özellikle iddia ve savunmanın kıymetlendirilmesi yönünden bilgisine başvurulan ve hükme dayanak yapılan uzman bilirkişi raporları ile ek raporun niteliği, içeriği ve dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere, delillerin takdir, tahlil ve tartışımına ilişkin hükümde gösterilen gerekçelere göre davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2-Uzman bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda, kaza sonucunda davacıya ait uçağın uçuş yapamayacak derecede hasarlandığı, NDH (No demaje history) özelliğini kaybettiği, dünyanın her yerindeki alıcıların uçağın yer kazası geçirdiğini, ve gövdesinin açılarak tamir gördüğünü anlayabilecekleri, değer kaybının 100.000 USD olduğu belirtilmiştir. Uçağın kaza nedeniyle değer kaybına uğrayacağı mahkemece de kabul edilmiş ancak, bu zararın kiracı olan davacı tarafından istenemeyeceği, talep hakkının uçağın esas sahibi olan firmaya ait olduğu gerekçe gösterilerek davacının değer kaybına ilişkin isteminin reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç davanın niteliğine uygun düşmemiştir. Davaya konu uçağın 13.02.1998 günlü finansal kira sözleşmesi ile ve 5 yıllık süre için davacı tarafından dava dışı R……… A……… Credit Corparation isimli yabancı şirketten kiralandığı, kazanın, kiralama süresi içinde meydana geldiği konusunda yanlar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanununun 15 inci maddesi hükmüne göre, kiralama konusu malın mülkiyeti, kiralayana ait ise de, aynı kanunun 13. maddesi hükmüne göre sözleşme süresince zilyet olan kiracının malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre itinayla “müdebbir bir tacir gibi” kullanma yükümlülüğü bulunmaktadır. Sözleşmede aksine hüküm bulunmaması halinde, kiracı malın her türlü bakımından ve korunmasından sorumlu olup, bakım ve onarım masrafları kiracıya aittir. Yine kiracının sorumluluk sınırını belirleyen 14. madde hükmüne göre de, malın sözleşme süresi içerisindeki hasar ve ziyaının sorumluluğu kiracıya ait olup,bu sorumluluk ödenen sigorta miktarının karşılanmayan bölümü ile sınırlıdır. Finansal kiralama sözleşmesinde de benzer hükümler bulunmaktadır. Anılan hükümler ile davacının hukuksal durumu dikkate alındığında, kiracı olan davacının, ister kendisi tarafından meydana getirilsin, isterse üçüncü kişiler tarafından sebebiyet verilsin, finansal kiralama süresi sonunda uçağı iade ederken kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybından dolayı, kendi kiralayanına karşı sorumlu olacağından, ileride kiralayanı tarafından kendisinden istenebilecek uçağın, değer kaybı zararını, davalılardan isteme hakkının bulunduğu kabul edilmek gerekir. Hal böyle olunca davacının, bu isteminin de istekle sınırlı biçimde kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle reddedilmesi isabetsiz, davacı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle davacı yararına (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 23.03.2006 günü oybirliği ile karar verildi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir